बांधकाम कामगारांसाठी केंद्र सरकार व राज्य सरकारांच्या विविध योजना व लाभांचा उद्देश म्हणजे त्यांच्या सामाजिक, आर्थिक आणि आरोग्यविषयक सुरक्षेची हमी देणे. महाराष्ट्र राज्यासह भारतभर लागू असलेल्या काही महत्त्वाच्या योजना खाली दिल्या आहेत:
१. महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळ (BOCW Board)
नोंदणीचे लाभ:
बांधकाम कामगार म्हणून नोंदणी झाल्यावर तुम्हाला खालील लाभ मिळू शकतात:
२. आरोग्यविषयक योजना:
आरोग्यविमा योजना: बांधकाम कामगार व त्यांच्या कुटुंबासाठी मोफत/स्वस्त दरात वैद्यकीय उपचार.
आरोग्य तपासणी व उपचार योजना: सरकारी रुग्णालयांमध्ये मोफत तपासणी व उपचार.
३. आर्थिक मदत योजना:
योजना/लाभ विवरण
शिक्षण अनुदान योजना कामगारांच्या मुलांना शालेय/महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी दरवर्षी आर्थिक मदत.
विवाह सहाय्यता योजना कामगार व त्यांच्या मुलीच्या विवाहासाठी आर्थिक सहाय्य.
मातृत्व लाभ योजना महिला कामगारांसाठी प्रसूतीदरम्यान आर्थिक मदत.
अपघात मृत्यू/अपंगत्व सहाय्यता योजना अपघातात मृत्यू किंवा अपंगत्व झाल्यास कुटुंबाला आर्थिक मदत.
कौशल्य विकास योजना कामगारांना विविध व्यावसायिक प्रशिक्षण दिले जाते.
४. निवृत्ती व वयोवृद्ध योजना:
60 वर्षानंतर मासिक पेन्शन.
श्रमिकांचा भविष्य निर्वाह निधी (EPF) योजनेंतर्गत योगदान.
५. घरकुल व निवास योजना:
प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY) अंतर्गत परवडणाऱ्या दरात घरे.
घर बांधण्यासाठी किंवा दुरुस्ती करण्यासाठी अनुदान
नोंदणीसाठी आवश्यक कागदपत्रे:
1. ओळखपत्र (आधार कार्ड)
2. कामगार म्हणून पुरावा (साइट मॅनेजरकडून प्रमाणपत्र
3. रहिवासी पुरावा
4. पासपोर्ट साइज फोटो
नोंदणी प्रक्रिया:
जवळच्या कामगार कल्याण केंद्र किंवा सेवा केंद्रावर जाऊन अर्ज करा.
काही राज्यांमध्ये ऑनलाइन नोंदणी पोर्टल सुद्धा उपलब्ध आहे
संपर्क व अधिक माहिती:
महाराष्ट्र BOCW: https://mahabocw.in
कामगार मंत्रालय: https://labour.gov.in
जर तुम्हाला एखाद्या विशिष्ट योजनेची फॉर्म माहिती, अर्ज प्रक्रिया किंवा सल्ला हवा असेल तर कृपया सांगा.