जर तुम्ही जमीन खरेदी करत असाल, तर काही अत्यंत महत्त्वाचे नियम आणि कायदेशीर बाबी लक्षात घेणे गरजेचे आहे. या नियमांकडे दुर्लक्ष केल्यास तुमची जमीनही जप्त होऊ शकते. खाली काही महत्त्वाचे “Land Purchase Rules” (जमीन खरेदीसंबंधी नियम) दिले आहेत जे वाचणे आणि समजून घेणे आवश्यक आहे:
✅ जमीन खरेदी करताना पाळावयाचे महत्त्वाचे नियम:
1. 7/12 उतारा (Satbara) तपासा
जमीन कोणाच्या नावावर आहे हे पाहणे अत्यंत गरजेचे आहे.
कोणतेही कर्ज, वाद, किंवा सरकारी हस्तक्षेप आहे का हे तपासणे.
2. जमीनधारकाचा हक्क निश्चित करा
विक्रेता जमीन मालक आहे का? तो कायदेशीररीत्या जमीन विकू शकतो का?
अनेक वेळा जमीन वारसांमध्ये वाटलेली असते, त्यामुळे सर्व वारसांची परवानगी आवश्यक असते.
3. भूमीचा प्रकार तपासा
ती कृषी जमीन आहे का? नॉन-अॅग्रीकल्चरल (NA) जमीन आहे का?
जर ती कृषी जमीन असेल तर तुम्ही ती कोणत्या कारणासाठी घेता यावर निर्बंध असतात.
4. Zone आणि Land Use Pattern
त्या जमिनीचा DP Plan (Development Plan) मध्ये काय उपयोग आहे? (उदा. ग्रीन झोन, रेसिडेन्शियल, इंडस्ट्रियल)
विकास प्राधिकरणाकडून परवानगी घ्यावी लागते का हे पहा.
5. Mutation Entry / फेरफार नोंद
विक्रीनंतर तुमचं नाव फेरफार नोंदीत (8A उतारा) नोंदवले गेले पाहिजे.
ही नोंद झाल्याशिवाय तुम्ही पूर्ण मालक म्हणून ओळखले जाणार नाही.
6. Encumbrance Certificate (EC)
या प्रमाणपत्रातून कळते की जमीनवर कोणतेही कर्ज किंवा वाद आहेत का.
7. बोगस कागदपत्रे आणि फसवणूक
मूळ कागदपत्रांची खातरजमा करा.
विक्रेत्याकडे जमीन विकण्याचा खरा अधिकार आहे का ते पाहा.
8. Collector / तहसीलदार परवानगी (जर लागल्यास)
काही प्रकारच्या जमिनी खरेदीसाठी जिल्हाधिकारी किंवा तहसीलदारांची मंजुरी आवश्यक असते.
9. SC/ST जमिनी खरेदी करताना विशेष नियम
अनुसूचित जाती/जमातींच्या मालकीच्या जमिनी विकताना विशेष कायदेशीर प्रक्रिया आवश्यक असते.
10. रजिस्ट्रेशन आणि स्टँप ड्युटी
योग्यप्रकारे नोंदणी (Registration) केली पाहिजे.
स्टँप ड्युटी भरल्याशिवाय खरेदी वैध मानली जाणार नाही.
⚠️ हे नियम तोडल्यास काय होऊ शकते?
जमीन सरकारी ताब्यात जाऊ शकते.
खरेदी रद्द होऊ शकते.
फसवणूक असल्यास आर्थिक नुकसान किंवा गुन्हा दाखल होऊ शकतो.
न्यायालयीन लढाया व खर्च.
जर तुम्हाला यातील कोणताही नियम नीट समजला नसेल, किंवा विशिष्ट परिस्थितीसाठी सल्ला हवा असेल (उदा. कृषी जमीन खरेदी, SC जमिनीची विक्री), तर तुम्ही मला विचारू शकता.
जमीन घेताना वकिलाचा सल्ला घ्या आणि योग्य कागदपत्र तपासा – सावध रहा, सुरक्षित रहा.